ความเป็นมาของโครงการ
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ให้ทำการศึกษาสำรวจทรัพยากรธรรมชาติตั้งแต่ยอดเขาถึงใต้ท้องทะเล จากหินถึงดินและสิ่งมีชีวิต อันเป็นทรัพยากรกายภาพและชีวภาพที่มีคุณค่และหายากในพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์ถึงประชาชนและมหาชนไทย และทรงย้ำเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2550 ให้เร่งอนุรักษ์และหาวิธีรักษาสิทธิ จึงเป็นแนวทางให้โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่อมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (โครงการอพ.สธ.) และหน่วยงานส่วนราชการ มหาวิทยาลัยและโรงเรียน ที่ร่วมสนองพระราชดำริ นำไปสู่การเรียนรู้ทรัพยากรส่วนท้องถิ่น ได้แก่ ทรัพยากรกายภาพ ทรัพยากรชีวภาพ และทรัพยากรทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญา และช่วยกันดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีนักเรียนนักศึกษาเป็นผู้ทำการสำรวจให้รู้จักทรัพยากรที่ต้องอนุรักษ์ นำไปสู่การพัฒนาใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างยั่งยืน สู่เศรษฐกิจพอเพียง (ฐานทรัพยากรท้องถิ่น) ในกิจกรรมต่าง ๆ ของโครงการทั้ง 8 กิจกรรม ได้แก่
- 1. กิจกรรมปกปักพันธุกรรมพืช
- 2. กิจกรรมสำรวจเก็บรวบรวมพันธุกรรมพืช
- 3. กิจกรรมปลูกรักษาพันธุกรรมพืช
- 4. กิจกรรมอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมพืช
- 5. กิจกรรมศูนย์ข้อมูลพันธุกรรมพืช
- 6. กิจกรรมวางแผนพัฒนาพันธุ์พืช
- 7. กิจกรรมสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
- 8. กิจกรรมพิเศษสนับสนุนการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
อ้างอิง : http://www.rspg.or.th/activities
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) จึงได้มีนโยบายจัดตั้งเครือข่ายเพื่อการพัฒนาอุดมศึกษาทุกภูมิภาค เพื่อสนองพระราชดำริฯ โดยมีเป้าหมายเพื่อศึกษา รวบรวม ส่งเสริมการเรียนรู้ใช้ประโยชน์ และสร้างจิตสำนึกด้านทรัพยากรพืช สัตว์ และภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยได้มีหนังสือขอพระราชทานพระราชานุญาตเพื่อแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ อพ.สธ. ในส่วนของ สกอ. ซึ่งประกอบด้วย ประธานเครือข่ายเพื่อการพัฒนาอุดมศึกษา 9 เครือข่าย ประกอบด้วย
- ภาคเหนือตอนบน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- ภาคเหนือตอนล่าง มหาวิทยาลัยนเรศวร
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน มหาวิทยาลัยขอนแก่น
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
- ภาคตะวันออก มหาวิทยาลัยบูรพา
- ภาคกลางตอนบน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- ภาคกลางตอนล่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
- ภาคใต้ตอนบน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
- ภาคใต้ตอนล่าง มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
และมีผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ของ สกอ. จำนวน 15 ท่าน โดยโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ ได้มีหนังสือ พว 0001(อพ.) 781/2555 ลงวันที่ 2 ธันวาคม 2554 แจ้งว่าสมด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชานุญาต และท่านเลขาธิการพระราชวังในฐานะผู้อำนวยการโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ ได้ลงนามในประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการ ฯ ตามประกาศที่ อพ.สธ. 24/2555 เรื่อง โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
สำหรับเครือข่ายเพื่อการพัฒนาอุดมศึกษาภาคใต้ตอนล่างมีสถาบันในเครือข่ายทั้งหมด 14 สถาบันประกอบด้วย
- 1. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
- 2. มหาวิทยาลัยทักษิณ
- 3. มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
- 4. มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
- 5. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
- 6. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย
- 7. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่
- 8. มหาวิทยาลัยฟาฏอนี
- 9. วิทยาลัยพุทธศาสนานานาชาติ
- 10. วิทยาลัยชุมชนสตูล
- 11. วิทยาลัยชุมชนปัตตานี
- 12. วิทยาลัยชุมชนยะลา
- 13. วิทยาลัยชุมชนนราธิวาส
- 14. วิทยาลัยชุมชนสงขลา