ความเป็นมา

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราชกระแสให้สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนาดำเนินการช่วยเหลือราษฎร ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิ โดยการจัดหาพื้นที่ เพื่อการก่อสร้างบ้านพักถาวร รวมถึงให้ความช่วยเหลือด้านเครื่องมือประกอบอาชีพ พร้อมทั้งให้ความรู้เพื่อนำไปประกอบอาชีพเสริมนอกเหนือจากการทำประมง ในพื้นที่โครงการชัยพัฒนา-กาชาดไทย (บ้านทุ่งรัก) หมู่ที่ 6 ตำบลแม่นางขาว อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา

วันที่ 22 มีนาคม 2549 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราชานุมัติ ให้สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา ดำเนินการจัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกับ สภากาชาดไทย สภากาชาดฝรั่งเศส Comite de Solidarite Franco Thai และกรมประมง สำหรับการดำเนินการโครงการช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ ประกอบด้วย การก่อสร้างท่าเทียบเรือและโรงซ่อมเรือ การสนับสนุนเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับการประกอบอาชีพประมง และการจัดการฝึกอบรมการซ่อมเรือประมงไฟเบอร์ และพระราชทานพระราชานุญาตให้สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนารับงบประมาณสนับสนุนจาก สภากาชาดฝรั่งเศส บริษัท สแปนชั่น (ประเทศไทย) จำกัด และมูลนิธิ Give2Asia สำหรับใช้ดำเนินการก่อสร้างอาคารอุตสาหกรรมของโครงการอุตสาหกรรมประมงพื้นบ้าน

พระราชดำริ

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราชานุมัติหลักการ และงบประมาณ สำหรับการดำเนินงานโครงการอุตสาหกรรมประมงพื้นบ้าน ในพื้นที่อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา โดยมีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้

1. ดำเนินงานโรงซ่อมเรือ เพื่อการซ่อม และการอบรมการซ่อมเรือไฟเบอร์กลาสชัยพัฒนา – กาชาดไทย ให้แก่สมาชิกโครงการ

2. ดำเนินงานโรงแปรรูปสัตว์น้ำ เพื่อพัฒนาฝีมือทักษะการประกอบอาชีพให้แก่กลุ่มแม่บ้าน ในโครงการช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ สำหรับเป็นอาชีพเสริมจากการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน

3. ดำเนินงานโรงผลิตอาหารเม็ด เพื่อสนับสนุนอาหารปลาราคาประหยัด ให้แก่สมาชิกกลุ่ม ผู้เลี้ยงปลาในกระชัง ในพื้นที่โครงการฯ และในบริเวณใกล้เคียง

หน่วยงานรับผิดชอบ

1. สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา

2. กรมประมง

3. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ผลการดำเนินงานในปี 2553

1. โรงซ่อมเรือ

1.1 ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีประมงทะเล กรมประมง ทำการออกแบบ และทดลองหาวัสดุทดแทนธรรมชาติที่เหมาะสม สำหรับจัดสร้างเรือกาบ่าง – มอแกนตามแบบดั้งเดิมของชุมชนมอแกน โดยการคัดเลือกชาวมอแกนจากพื้นที่หมู่เกาะสุรินทร์ และพื้นที่โครงการชัยพัฒนา –กาชาดไทย (บ้านทุ่งรัก) จังหวัดพังงา เข้ารับการฝึกอบรมการจัดสร้างเรือก่าบาง – มอแกนจากไฟเบอร์กลาส ปัจจุบันได้ดำเนินการจัดสร้างเรือเรือก่าบาง – มอแกน ไฟเบอร์กลาสแล้วเสร็จ จำนวน 3 ลำ และได้มอบให้แก่ชาวมอแกน 3 ครอบครัว เพื่อทดลองใช้ และแก้ไขปรับปรุงข้อบกพร่องต่อไป

1.2 ดำเนินการจัดตั้งกลุ่มราษฎร เพื่อดำเนินการดูแลรักษา และจัดระเบียบการใช้คานเรือ และอุปกรณ์การซ่อมแซมโรงซ่อมเรือ โดยในปี 2553 ได้มีการนำเรือไฟเบอร์กลาสชัยพัฒนา – กาชาดไทย พระที่นั่ง 001 มาตกแต่ง เพื่อประกอบพิธีอัญเชิญพระพุทธรูปประจำหมู่บ้าน ในเทศกาลทำบุญชักพระของอำเภอคุระบุรี

2. โรงแปรรูปสัตว์น้ำ ดำเนินการอบรมฝีมือกลุ่มแม่บ้านในพื้นที่โครงการฯ เพื่อแปรรูปผลิตผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำหลายรูปแบบ ได้แก่ ปลาหย็องปรุงรส ปลาข้างเหลืองหวานย่าง ปลากะพงรมควันเย็น ปลากะพงรมควันร้อน กุ้งรมควันเย็น กุ้งรมควันร้อน ขนมปั้นสิบไส้ปลาหย็อง ขนมปั้นสิบไส้ปลาน้ำพริกเผา และกะปิ

3. โรงผลิตอาหารเม็ด

3.1 กิจกรรมการผลิตอาหารเม็ดปลาทะเลลอยน้ำ โปรตีน 45% และ โปรตีน 42% ขนาดเบอร์ 3 เบอร์ 4 และเบอร์ 5 โดยมีขั้นตอนการผลิตแบบครบวงจรตั้งแต่ ชั่งวัตถุดิบ บดวัตถุดิบ ผสมวัตถุดิบ อัดอาหารเป็นเม็ด และ อบแห้ง เพื่อบรรจุอาหารจำหน่าย

3.2 ได้รับอนุญาตการประกอบกิจการการผลิตอาหารเม็ดจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2553

การดำเนินงานในระยะต่อไป

1. สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา ร่วมกับกรมประมง จะดำเนินการจัดตั้งกลุ่มสมาชิกเลี้ยงปลาในกระชัง โดยคัดเลือกสมาชิกเพื่อเข้ารับการฝึกอบรมทักษะการเลี้ยงปลาฯ สำหรับทดลองการเลี้ยงปลาในกระชัง ด้วยอาหารเม็ดที่ผลิตได้จากโครงการอุตสาหกรรมประมงพื้นบ้าน และนำผลผลิตปลาจากกระชังเข้าสู่โรงงานแปรรูปสัตว์น้ำ เพื่อทดลองจัดจำหน่าย

2. สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา ร่วมกับกรมประมง และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จะดำเนินการหารือแนวทางในการปรับปรุงโรงแปรรูปสัตว์น้ำ และจัดการฝึกอบรมด้านสุขอนามัยในการผลิตให้แก่สมาชิกโครงการฯ เพื่อให้สามารถผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูปสัตว์น้ำได้อย่างมีมาตรฐาน