สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีทางมีพระมหากรุณาธิคุณยิ่งล้นพ้นต่อการทันตสาธารณสุขของประเทศไทย โดยทรงห่วงใยและให้ความสำคัญ ในการที่ประชาชนจะต้องมีทันตสุขภาพที่ดีทรงเห็นว่าคนเป็นโรคฟันจะเจ็บปวดแสนสาหัส ที่สำคัญคือช่วยตัวเองไม่ได้ต้องพึ่งทันตแพทย์เท่านั้น ซึ่งประชาชนที่ด้อยโอกาสอยู่ในชนบทแร้นแค้นขัดสนทุกด้าน แม้ยาแก้ปวดตัวร้อนสักเม็ดก็ยังหาได้ยาก การถอนฟันยิ่งเป็นเรื่องสุดวิสัย ด้วยเหตุนี้หน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีจึงต้องมี ทันตแพทย์ร่วมอยู่ด้วย นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงเล็งเห็นว่าทันตสุขภาพที่ดีนั้นเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน ด้วยพระกรณียกิจเกี่ยวกับงานด้านสาธารณสุขที่มีต่อเนื่องและยาวนาน เหล่าบุคลากรในวิชาชีพทันตแพทย์ จึงถวายพระสมัญญานามว่า “พระมารดาแห่งการทันตแพทย์ไทย” เพื่อเป็นการน้อมรำลึกและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี คณะทันตแพทย์ ศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้มีการดำเนินงานตามแนวพระราชประสงค์ อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด อาทิเช่น โครงการรณรงค์ทางทันตสาธารณสุขและให้บริการโดยไม่คิดมูลค่า เนื่องในวันทันตสาธารณสุขแห่งชาติ 21 ตุลาคม ของทุกปี การออกหน่วยทันตกรรมพระราชทานเพื่อดูแลสุขภาพในช่องปากแก่ผู้ด้อยโอกาสท้องถิ่นห่างไกล การออกหน่วยทันตกรรมเคลื่อนที่ของโรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ เป็นต้น

ในวโรกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระศรีทราบรมราชชนนี เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545 คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้จัดตั้งกองทุนขึ้น เพื่อเป็นอนุสรณ์สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมงานทันตสาธารณสุขต่าง ๆ อันเอื้อประโยชน์ให้ประชาชนไทยมีทันตสุขภาพที่ดี นอกจากนี้ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนเสริมสร้างความก้าวหน้าของบุคลากรในวิทยาการทางการแพทย์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้า จากสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิ-วัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ โดยทรงรับเป็นองค์อุปถัมภ์กองทุนดังกล่าวและทรงประทานพระอนุญาตให้ใช้ชื่อกองทุนว่า “กองทุนเฉลิมพระเกียรติ 100 ปี สมเด็จย่า” คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

• เพื่อสนับสนุนส่งเสริมการดำเนินงานด้านทันตสาธารณสุข และการบริการทันตกรรมแก่ผู้ด้อยโอกาส
• เพื่อสนับสนุนส่งเสริมให้คณาจารย์และบุคลากรของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานนครินทร์ ไปศึกษา ฝึกอบรม ดูงาน และวิจัย เพื่อนำความรู้และประสบการณ์มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินงานด้านทันตสาธารณสุขต่อไป

เมื่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จสู่สวรรคาลัย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงรับ “กองทุนเฉลิมพระเกียรติ 100 ปี สมเด็จย่า” คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อยู่ในพระราชูปถัมภ์ ตั้งแต่วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 เป็นต้นมา