ความเป็นมาของโครงการ

โครงการพัฒนาลุ่มน้ำคลองจำไหร – คลองหอยโข่งและโครงการคลองหลา เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อประมาณปลายเดือนกันยายน พ.ศ. 2524 พ.ต.ณรงค์เดช นันทโพธิ์เดช ได้นำพระราชดำริเกี่ยวกับการพัฒนาลุ่มน้ำคลองจำไหรและคลองหอยโข่ง มาให้สำนักชลประทานที่ 9 (จังหวัดชลบุรี) เพื่อพิจารณาในการจัดหาน้ำเพื่อการอุปโภค – บริโภค และการเกษตรกรรมให้กับราษฎรในพื้นที่ตำบลคลองหอยโข่งและบาง ส่วนของตำบลทุ่งลาน อำเภอคลองหอยโข่ง (ปัจจุบันแยกการปกครองเป็นอำเภอคลองหอยโข่ง) จังหวัดสงขลา ประกอบกับหน่วยทหารของ ร.5 พัน 4 ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นกองพลพัฒนาที่ 4 (ค่ายรัตนพล) ได้ไปตั้งหน่วยอยู่ในเขตบริเวณดังกล่าว ซึ่งขาดแคลนน้ำในการอุปโภค – บริโภค และในกิจกรรมอย่างอื่นซึ่งต้องจัดหา น้ำให้กับหน่วยทหารใช้ควบคู่กันไปด้วย ในส่วนของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์มีส่วนร่วมในโครงการจัดตั้งฝ่ายวิจัยและบริการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งมีสถานีวิจัยคลองหอยโข่ง ตั้งอยู่ โดยทางจังหวัดสงขลาได้มอบหมายให้นายอำเภอคลองหอยโข่งแต่งตั้งผู้แทนมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมเป็นคณะกรรมการระดับอำเภอ เพื่อประสานงานกับหน่วยงานอื่น ๆ ในพื้นที่ซึ่งสถานีวิจัยคลองหอยโข่ง คณะทรัพยากรธรรมชาติได้จัดส่งแผนงานของสถานีวิจัยคลองหอยโข่ง เมื่อปลายปี 2541

ที่ตั้งโครงการ

โครงการพัฒนาลุ่มน้ำคลองจำไหรและคลองหอยโข่ง ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 บ้านทุ่งยูง ตำบลคลองหอยโข่ง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา ที่พิกัด 47 NPH 502-550 แผนที่ มาตราส่วน 1:50,000 ระวาง 5022 I ห่างจากอำเภอหาดใหญ่ ประมาณ 30 กม. มีเส้นทางเดินทางเข้าโครงการได้ 2 ทาง คือ

• แยกจากทางหลวงสายหาดใหญ่ – สะเดา ที่เทศบาลตำบลพะตง มาตามถนน รพช. หมายเลข 11033 ระยะทาง 11 กม. เป็นทางลาดยางตลอดถึงสามแยกบ้านเหนือแยกเข้าโครงการฯ ตามถนนบนคันคลองอีกประมาณ 5.5 กม.
• แยกจากทางเข้าสนามบิน (ทางหลวงหมายเลข 4135 ) ตามถนนชูพันธ์ ผ่านกองบิน 56 ระยะทางประมาณ 12 กม. ถึงสามแยกบ้านเหนือ แยกเข้าโครงการฯ ตามถนนบนคันคลองอีกประมาณ 5.5 กม. ทั้ง 2 เส้นทางดังกล่าว สามารถใช้การคมนาคมได้ตลอดทั้งปี

วัตถุประสงค์โครงการ

เพื่อการเกษตรกรรมและการอุปโภค-บริโภค ทั้งนี้เนื่องจากในฤดูแล้งปริมาณน้ำในเขตดังกล่าวขาดแคลนบ่อน้ำที่ขุดไว้ใช้ ตามหมู่บ้านต่าง ๆ จะมีความลึกเฉลี่ยประมาณ 12-15 ม. และมีปริมาณน้ำไม่เพียงพอจึงไม่สามารถทำการเกษตรกรรมได้ ทางฝ่ายทหารและทางราษฎรต้องการให้มีที่สำหรับการเกษตรกรรมในฤดูแล้ง

ผลประโยชน์ที่ได้รับ

สามารถส่งน้ำไปช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก ในพื้นที่ 4 ตำบลคือ ตำบลคลองหลา ตำบลคลองหอยโข่ง ตำบลทุ่งลาน ตำบลโคกม่วง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา บริเวณท้ายเขื่อนเก็บกักน้ำคลองหลา พื้นที่ประมาณ 18,000 ไร่ ให้มีน้ำทำการเพาะปลูกได้ทั้งในระยะฤดูแล้งและฤดูฝน น้ำในอ่างเก็บน้ำอีกส่วนหนึ่งสามารถส่งไปช่วยโครงการฝายทดน้ำคลองจำไหรได้เป็นครั้งคราว นอกจากนั้นอ่างเก็บน้ำคลองหลาแห่งนี้เป็นอ่างเก็บน้ำที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ จะสามารถใช้เป็นแหล่งน้ำสำหรับเพาะเลี้ยงปลาได้เป็นจำนวนมากอีกด้วย