โครงการวิจัยจุลินทรีย์พื้นที่พรุ จังหวัดนราธิวาส

Published : 3 มิถุนายน 2565   |   Read : 1325       โครงการของสำนักงาน กปร.

เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริใน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (พระราชอิสริยยศขณะนั้น) ดังนี้

วันที่ 17 มกราคม 2556 พระราชทานพระราชดำริ แปลงโครงการแกล้งดิน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เกี่ยวกับแนวทางการดำเนินโครงการวิจัยจุลินทรีย์ในพื้นที่พรุ จังหวัดนราธิวาส “...การศึกษาความหลากหลายโครงสร้างประชากรของจุลินทรีย์ในพื้นที่พรุโต๊ะแดง ควรเพิ่มเติมการศึกษาดินบริเวณรากต้นมะฮัง และพื้นที่บริเวณใจกลางพรุด้วย...”

วันที่ 14 มกราคม 2557 ณ แปลงโครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดำริในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส พระราชทานพระราชดำริเพิ่มเติม สรุปความว่า

 “ 1. จุลินทรีย์ที่นำมาวิเคราะห์จากดินในใจกลางพรุซึ่งมีประสิทธิภาพเหมือนปุ๋ยน้ำ พด1 ซึ่งมีประสิทธิภาพดีให้จดลิขสิทธิ์และพัฒนาเพื่อให้ใช้ประโยชน์ได้ อาจใช้ชื่อย่อของศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ (ศพกท.1)

2. การแยกและคัดเลือกจุลินทรีย์ การศึกษาว่าจะมีแนวโน้มเจอ species ใหม่ หรือไม่ อย่างไร และควรศึกษาการใช้ประโยชน์ทางด้านการแพทย์และเภสัชศาสตร์

3. พิจารณาประสานกับมหาวิทยาลัยมหิดล คณะเภสัชศาสตร์ เพื่อหาทางใช้ประโยชน์จากเชื้อแอคทีโนมัยซีส(actinomycetes) ซึ่งสามารถสร้างสารแอนติไบโอติค(antibiotic)ได้

4. ให้เก็บดินบริเวณพื้นที่ป่าที่นครนายก เพื่อศึกษาจุลินทรีย์ด้วย

5. การค้นพบเชื้อชนิดใหม่ ที่มาจากตัวอย่างดินในบริเวณพื้นที่พรุโต๊ะแดงที่ยังไม่ถูกรบกวน จะมีพระราชานุญาตพระราชทานพระนาม

6. หากจะทดลองปรับปรุงดินเพื่อช่วยในการพัฒนาพันธุ์ข้าวประจำถิ่น สามารถนำผลจากการศึกษาการใช้ประโยชน์จากจุลินทรีย์ที่กำลังศึกษาฯอยู่มาช่วยในการพัฒนาด้วย..”

วันที่ 22 กันยายน 2558 ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ “ ... อยากรู้ว่า จุลินทรีย์ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ด้านการเกษตรใดๆ บ้าง เพราะว่าไม้ใหญ่ๆ ในพื้นที่สามารถขึ้นได้ ก็น่าจะมีจุลินทรีย์ที่ช่วยการเจริญเติบโตในพื้นที่ได้ ให้มีการศึกษาด้านการเกษตรต่อไป... ”

วันที่ 20 กันยายน 2559 ณ โครงการฟาร์มตัวอย่างในสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ บ้านโคกปาฆาบือซา หมู่ที่ 5 บ้านจาเราะสโตร์ ตำบลกะลุวอ อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส สรุปความว่า

“...สำหรับการศึกษาการนำจุลินทรีย์ในพื้นที่พรุจังหวัดนราธิวาสไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ โดยเฉพาะด้านการเกษตร เมื่อมีการค้นพบจุลินทรีย์ชนิดใหม่ (NEW SPICIES) ควรดำเนินการจดทะเบียนจุลินทรีย์ชนิดนั้นๆ ด้วย..”

สำนักงาน กปร. รับสนองพระราชดำริ และได้เปิดรับข้อเสนอโครงการวิจัยเกี่ยวกับจุลินทรีย์ในพื้นที่ป่าพรุ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้ร่วมเสนอโครงการจำนวน 5 โครงการ ประกอบด้วย

  1. การแยกเชื้อแลคติกแอซิดแบคทีเรียและบาซิลลัสสปีซีส์จากทางเดินอาหารของสัตว์น้ำ ดินและตะกอนตมจากป่าพรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส ที่มีคุณสมบัติความเป็นโพรไบโอติกเพื่อใช้ในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดย รศ.ดร.เสน่ห์ แก้วนพรัตน์ คณะเภสัชศาสตร์ ดำเนินการในปี พ.ศ. 2558
  2. เชื้อราที่มีศักยภาพในการสร้างสารต้านจุลินทรีย์จากดินอินทรีย์ในพื้นที่พรุโต๊ะแดงและสารต้านจุลินทรีย์ โดย ศ.ดร.เสาวลักษณ์ พงษ์ไพจิตร คณะวิทยาศาสตร์ ดำเนินการในปี พ.ศ. 2558-2560
  3. การศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพของจุลินทรีย์ในดินอินทรีย์ในพื้นที่พรุ จังหวัดนราธิวาส โดย ผศ.ดร.สุกัญญา เดชอดิศัย คณะเภสัชศาสตร์ ดำเนินการในปี พ.ศ. 2559-2560
  4. สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากเชื้อราดิน Trichoderma sp. PSF14 ที่แยกได้จากดินอินทรีย์ในพื้นที่พรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส โดย ศ.ดร.วัชรินทร์ รุกขไชยศิริกุล คณะวิทยาศาสตร์ ดำเนินการในปี พ.ศ. 2559-2560
  5. องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดเชื้อรา จากดินอินทรีย์ในพื้นที่พรุ จังหวัดนราธิวาส โดย ผศ.ดร.สุกัญญา เดชอดิศัย คณะเภสัชศาสตร์ ดำเนินการในปี พ.ศ. 2558-2562

เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2558 คณะผู้วิจัยได้เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาทสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (พระราชอิสริยยศขณะนั้น) เพื่อถวายรายงานความก้าวหน้า ของโครงการวิจัย ณ ห้องประชุม 1 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนราธิวาส

ต่อมาเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2562 ผศ.ดร.สุกัญญา เดชอดิศัย นักวิจัยจากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (พระราชอิสริยยศขณะนั้น) เพื่อทูลเกล้าฯ ถวายรายงานผลการดำเนินงานวิจัย ณ ห้องประชุม 1 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนราธิวาส

โครงการวิจัยทั้งหมดได้ดำเนินการเสร็จสิ้น และได้จัดส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ให้กับสำนักงาน กปร. เรียบร้อยแล้ว

ผลการดำเนินงาน

ภาพกิจกรรม